محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )
2804
تاريخ الطبرى ( فارسي )
سليمان گفت : « دلم مىخواست چنين چيزى دربارهء امير مؤمنان عبد الملك و دربارهء وليد گفته نمىشد . اين ماجراجويى است ، ما را با اين چكار ! دنيا را گرفتيم كه به دست ماست . مىخواهيم يكى از مآثر اسلام را كه كسان به زيارت آن مىآيند پيش خودمان ببريم ، اين درست نيست . » در همين سال معاوية بن حديج از مصر معزول شد و مسلمة بن مخلد ولايتدار مصر و افريقيه شد . و چنان بود كه معاوية بن ابى سفيان از آن پيش كه مسلمه را ولايتدار مصر و افريقيه كند عقبه بن نافع فهرى را سوى افريقيه فرستاده بود كه آنجا را گشود و قيروان را خط كشى كرد كه در آنجا چنان كه محمد بن عمر گويد باتلاق بود كه از بس درنده و خزندگان ديگر و مار داشت كس آنجا نمىرفت . عقبه خدا را بخواند و هر چه آنجا بود گريخت تا آنجا كه درندگان بچه هاى خود را مىبرد . موسى بن على به نقل از پدرش گويد : عقبة بن نافع بانگ زد : « ما اينجا منزل مىكنيم از اينجا برويد » و خزندگان از سوراخها برون شد و بگريخت . زيد بن ابى جندب به نقل از يكى از سپاهيان مصر گويد : همراه عقبة بن نافع آمديم و او نخستين كس بود كه قيروان را خط كشى كرد و براى كسان مسكن و خانه معين كرد و مسجد آن را بساخت و با وى ببوديم تا معزول شد . بهترين ولايتدار و بهترين سالار بود . گويد : پس از آن ، در همين سال ، يعنى سال پنجاهم ، معاويه ، معاوية بن حديج را از مصر و عقبة بن نافع را از افريقيه برداشت و مسلمة بن مخلد را ولايتدار مصر و مغرب يك جا كرد . وى نخستين كس بود كه همه مغرب و مصر و برقه و افريقيه و طرابلس را با هم داشت . گويد : مسلمة بن مخلد يكى از وابستگان خود را به نام ابو المهاجر ولايتدار افريقيه كرد و عقبة بن نافع را برداشت و درباره چيزهايى از او مواخذه كرد و همچنان ولايتدار مصر و مغرب بود و ابو المهاجر بر افريقيه بود تا معاوية بن ابى سفيان هلاك